Yazar Lora Baytar
Başlık Aznavour'un 'Geçmiş Zaman'ı
Yayın Agos Gazetesi
Tarih 22.04.2005

Kimi zaman filmlerde oyuncu kimliğiyle kimi zaman yarattığı o eşsiz şarkılarda müzisyen kimliğiyle karşımıza çıkan, anne tarafından Adapazarlı, baba tarafından Gürcistanlı Ermeni asıllı ünlü şarkıcı, oyuncu Charles Aznavour'un öz yaşam öyküsü Aras Yayınları aracılığıyla Türkçe' de okurlarla buluştu.

İlk kez 2003 yılında Fransa'da Editions Flammarion tarafından "Le temps des avants" adıyla yayınlanan kitap bu kez Emre Aral Altuntaş tarafından Tükçe olarak kaleme alındı. Aznavour'un "İnsanın yaşamını anlatması kolay iş değil: Nasıl yapmalı da kendini beğenmiş görünmemeli, okuru sıkmamalı, adları anılanları ya da unutulanları kızdırmamalı? Bizden sık sık yaşamımızı, mutsuzluklarımızı, başarılarımızı, tanıdığımız insanları, özellikle de aşk maceralarımızı anlatmamız istenir... " sözleriyle başlayan kitap "Geçmiş Zaman Olur ki" adını taşıyor. Sanatçının yaşamıyla ilgili pek çok sorunun yanıtını birinci ağızdan veren kitapta ayrıca Aznavour'un aile albümünden ve çeşidi kaynaklardan alınan fotoğrafları da yer alıyor.

Osmanlı topraklarında yaşayan Ermeniler'in 1915 yılında yaşadığı büyük felaketin tanığı olan annesinin ve ailesinin hikâyesini içeren giriş bölümüyle başlayan kitapta Aznavour'un Fransa'da bir göçmen çocuğu olarak Ruslar'la, Cezayirliler'le, Faslılar'la, Yunanlılar'la, Ermeniler'le kader birliği içinde yaşadığı güçlükleri, İkinci Dünya Savaşı'nda Alman işgali sırasında bir yeniyetmeyken başından geçenleri, tanıdığı direniş önderlerini de anlatıyor.

60'tan fazla bölümden oluşan kitabın "İşte Geldim" adı verilen dördüncü bölümünde Aznavour yaşam öyküsüne duygusal bir başlangıç yapıyor:

"Cehennem yolculuğunun sonunda doğdum, göç denilen cennetin başladığı yerde. Annemle babam gibi kırımdan kaçanların içinde mutsuzluk öyle bir yer etmişti ki, birçoğu atalarından söz etmekten kaçınıyordu. Ya da bu konudan öyle az söz ediliyordu ki, yoldaşım -ablam Aida- ve ben yaşamımız boyunca ailenin geçmişini ancak parçalar halinde yeniden oluşturmayı başarabildik, aslına bakılırsa öyle ahım şahım bir sonuç da elde edemedik. "Bak nereden geliyoruz ve bugün neredeyiz... "

Sanatçılık kariyerinde ağır ve emin adımlarla tırmandığı merdivenlerin, Edith Piaf, Charles Trenet, Jean Cocteau, Raoul Breton, François Truffaut, Jacques Prevert, Yves Monrad, Gilbert Becaud, Liza Minelli gibi ünlü simalarla dostluğunu, onlarla birlikte çalıştığı dönemlerin okuyucuya anlatıldığı kitapta ayrıca Aznavour'un Türk halkına barış adına zeytin dalı uzattığı şiirleri ve şarkı sözleri de yer alıyor.

Kitabın ek bölümünde ise sanatçının bütün albümlerinin, filmlerinin oyunlarının ayrıntılı bir dökümünü bulmak mümkün. 280 sayfalık "Geçmiş Zaman Olur ki"yi Altuğ Yılmaz yayına hazırladı. Şimdiyse okurlara bunca yıllık tanıdıkları Aznavour'un bilinmedik yönlerini keşfetmek kalıyor.