Yazar İbrahim Tenekeci
Başlık Zor Yıllar
Yayın Milli Gazete
Tarih 17.04.2008

Köşemizde ara sıra kitap ve dergi tanıtımları yapıyoruz. Bazen de okuma listeleri yayımlıyoruz. Bugün de öyle yapacağız. Son yıllarda Osmanlı'yı konu edinen yayınların sayısında ciddi bir artış oldu. Üstelik bu kitapların çoğu, birden fazla baskı yapıyor. Bugün, Osmanlı'nın son elli yılını ve cumhuriyetin ilk on yılını konu edinen kitapları köşeme konuk edeceğim. 1860 yılında doğmuş ve yetmiş yaşında vefat etmiş bir Osmanlı vatandaşının ömrüne neler sığdırdığına bir bakın: Türk-Rus Savaşı, Türk-Yunan Harbi, Girit İsyanı, Türk-İtalyan Savaşı, Birinci ve İkinci Balkan Savaşı, Birinci Dünya Savaşı, son olarak da İstiklal Harbi... Sultan Abdülaziz, İkinci Abdülhamit, Sultan Reşat, Vahdettin gibi padişahları Halife Abdülmecit Efendi, Enver Paşa, Sait Halim Paşa, Cemal ve Talat Beyler, Mustafa Kemal gibi şahsiyetleri ayrıca Meşrutiyet, 31 Mart Vakası gibi olayları ve Ermenilerinki başta olmak üzere onlarca isyanı, yüzlerce beldenin elden çıkmasını görmüş, yaşamış. Tabii cumhuriyet devrimleri ve İstiklal Mahkemeleri'ni de... İşte bu dönemi çok merak ediyor, okumalarımı bu yönde yapıyorum. Bu dönem, Müslüman Türk milleti için Malazgirt'ten, İstanbul'un fethinden bile daha kritik geliyor bana... Bu dönem o kadar yıkıcı geçmiştir ki, yaraları hâlâ sarılamamıştır. Milli bellekte öyle izler bırakmıştır ki, bu izler kıyamete kadar kalacaktır. Belki de bu yüzden, düşman kelimesinin karşılığı bölgelerimize göre değişmektedir. Dünyada buna benzer başka bir örnek var mıdır, bilmiyorum. Mesela Trakya'da düşman kelimesinin karşılığı Bulgar'dır. Ege bölgesinde Yunan'dır. Doğu illerimizde Rus'tur (Moskof).

Şimdi, kısaca bu dönemi anlatan ve okuyup beğendiğimiz, önemli bulduğumuz kitapları köşemize konuk edelim.
İz yayınlarından çıkan Başımıza Gelenler, Mehmet Arif Bey'in Türk-Rus Savaşı (93 Harbi) izlenimlerini anlatıyor. M. Ertuğrul Düzdağ'ın yayına hazırladığı 756 sayfalık bu önemli eser, söz konusu savaşı en iyi anlatan, üstelik cepheden anlatan çalışmalardan biri, belki de birincisi... 93 Harbi'nden sonraki en yıkıcı savaş, Balkan Savaşı'dır. Bu konudaki en tarafsız kitabın Aram Andonyan'a ait olduğunu düşünüyorum. Balkan Savaşı adını taşıyan ve Aras Yayınlarından çıkan 522 sayfalık bu eser, Türk tarafının yenilgisini tüm çıplaklığı ve ayrıntısıyla anlatıyor. Bir nevi, ikinci Başımıza Gelenler vakası... Yazarın savaş sırasında İstanbul'da olması ve gelenleri, gidenleri takip etmesi, önemli şahsiyetlerle savaş hakkında görüşmeler yapması, kitabın artılarından biri...