Tespih Taneleri

Mıgırdiç Margosyan

60,00 

Etiket Fiyatı: 80,00 

%25
Yurtdışı fiyatı: 
$24,00
KategoriAnı Roman
DiliTürkçe
Kapak tasarımı

Mehmet Sinan Niyazioğlu

Baskı bilgileri

1. Baskı, Ekim 2006
13. Baskı, Mart 2022

Sayfa ve boyut

528 sayfa, 13x19,5 cm

ISBN

9789757265870

Açıklama

Doğduğu yer Diyarbakır’ı, oradaki Ermenileri, Kürtleri, Türkleri, Süryanileri, Keldanileri, Yahudileri, bugün artık tarih olmuş bir kent yaşantısının en içten hikâyelerini anlatan Mıgırdiç Margosyan, Tespih Taneleri’nde Diyarbakır’dan okumaya geldiği İstanbul’a hayali bir köprü kuruyor. “Kafle” yollarında her birinin ailesi “berdan berdan” olmuş, tespih taneleri gibi dağılmış anne ve babasının, oğullarının “adam olması”nı, “anadili”ni daha iyi öğrenmesini sağlamak için İstanbul’daki Ermeni ruhban okuluna gönderdiği küçük Mıgırdiç, kâh bu yeni çevresinde karşılaştığı gariplikleri, kâh hasretiyle yandığı Diyarbakır’ı, bir türlü kavuşamadığı ilk aşkını, kimi siyasal-toplumsal olayların örgüsü içinde, büyük bir ayrıntı ve renk cümbüşü içinde hikâye ediyor. Çocukluktan ilk gençliğe geçtiği o delikanlı çağında, ailesini, kardeşlerini, Diyarbakır “küçe”lerinde oynadığı arkadaşlarını ardında bırakan mahzun Mıgırdiç, İstanbul’da kendilerini “Koşun, Kürtler gelmiş!” çığlığıyla karşılayan akranlarının arasına girdiğinde, geleceğe hem biraz kaygı, hem de biraz umutla bakıyor…

Arka Kapak

Saro nenem Heredan’daki evlerinde tarhana hazırlayıp dama kuruması için serdikten sonra, aynı gün bahçeden topladığı sebzelerden turşu kurduğu o yıl, hem damdaki tarhana, hem de kilerdeki turşu kurtlanıp, ardından da o kara haber köye ulaşmış:

 

“Ermeniler köylerini boşaltıp Kafle’ye çıkacak!”

 

İşte o yıl köyü boşaltıp “Kafle” yollarında birbirlerini kaybettikten sonra ölen oğullarının ardından kızı Mirye ile oğlu Sarkis’i yıllar sonra bulduğunda, İncil‘e el bastırıp, öğüdünü tutacağına dair yeminini alarak, babama iki şey tembih etmiş: “Oğlım, sen sen olasan, Heredan’a bi daha ayağ basmiyasan! Getsen, diyerler ki gelmiş toprağhlarına sehab çığhacağ, seni öldırırler! Bi de, bızım evımıze tarğhana yapmağ, turşi kurmağ oğırsızlığ getıri, bılesız! Evde turşidır, tarğhanadır, yapmiyasız!”

*

“Deeeli, deeeli, deli Ferho!”

 

Zengini ya da fakiriyle Diyarbakır’daki tüm Yahudiler denklerini bağlayıp göçe koyulduklarında, arkalarında sadece deli Ferho’yu bırakmışlardı.

 

Yahudilerin terk edip gittikleri evlerin kilitleri yavaş yavaş kırılıp zincirleri sökülürken, ilk kilidi kırıp eve girenler buraları analarının ak sütü gibi sahiplenirken, Ferho tüm deliliğine rağmen, artık yeni bir isimle yaşaması gerektiğini kulağına fısıldayan Tanrı babanın buyruğunu aklında tutarak, yeni komşularına adını, daha doğrusu yeni adını kahkahalar eşliğinde, katıla katıla gülerek açıklamıştı: Selma Ğhanım!

Yazar Hakkında

Mıgırdiç Margosyan

23 Aralık 1938’de Diyarbakır’ın ünlü Hançepek Mahallesi’nde (Gâvur Mahallesi) doğdu. Eğitimini Süleyman Nazif İlkokulu, Ziya Gökalp Ortaokulu, daha sonra İstanbul’daki Bezciyan Ortaokulu ve Getronagan Lisesi’nde sürdürdü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. Karagözyan Yetimhanesi’nde belletmenlik yaptığı gençlik yıllarında şair arkadaşı Haygazun Kalustyan’la birlikte Ermenice To dergisini çıkardı. 1966-1972 yılları arasında Üsküdar Selamsız’daki Surp Haç Tıbrevank Ermeni Lisesi’nde müdürlüğün yanı sıra felsefe, psikoloji, Ermeni dili ve edebiyatı öğretmenliği yaptı. Daha sonra öğretmenliği bırakarak ticarete atıldı.

Edebi çalışmalarını aralıksız sürdürdü. Marmara gazetesinde yayımlanan Ermenice öykülerinin bir bölümü Mer Ayt Goğmerı [Bizim Oralar] adıyla kitap haline getirildi (1984; 1994’te Aras tarafından yeniden basıldı) ve bu kitabıyla 1988’de, Ermenice yazan yazarlara verilen Eliz Kavukçuyan Edebiyat Ödülü’nü (Paris-Fransa) aldı. 1993’te, dostları Yetvart ve Payline Tomasyan, Hrant Dink ve kardeşi Ardaşes Margosyan’la birlikte Aras Yayıncılık’ı kurdu. Gâvur Mahallesi (1992, ilk basımı Bebekus’un Kitaplığı’ndan, daha sonrakiler Aras’tan), Söyle Margos Nerelisen? (1995) ve Biletimiz İstanbul’a Kesildi (1998) adlı Türkçe kitaplarını, 1999’da ikinci Ermenice kitabı Dikrisi Aperen [Dicle Kıyılarından] izledi. Gâvur Mahallesi Avesta Yayınları tarafından Li Ba Me, Li Wan Deran [Bizim O Yöreler] adıyla Kürtçe olarak yayımlandı (1999; 2018’de Aras bu kitabın yeni baskısını Taxa Filla adıyla yaptı). Türkçe kaleme aldığı Tespih Taneleri (2006) adlı anı-romanı büyük ilgiyle karşılandı. Yazarın en çok okunan kitabı Gâvur Mahallesi, 2011’de Türkçe, Ermenice ve Kürtçe olarak, üç dil tek ciltte toplanarak basıldı. Son edebi eseri Tanrı’nın Seyir Defteri 2016’da yayımlandı. Gâvur Mahallesi 2017’de Gomidas Enstitüsü (Londra) ve Aras işbirliğiyle İngilizce olarak basıldı. 2018’de, yazarın sekseninci yaşı vesilesiyle eserlerini bir araya getiren Fıllaname özel bir ciltle ve numaralı olarak yayımlandı. Aynı yıl, Yusuf Kenan Beysulen’in yönettiği ve Mıgırdiç Margosyan’ın hayatını anlatan Gâvur Mahallesi belgeseli DVD olarak yayımlandı.

Çeşitli gazetelerde uzun yıllar boyunca köşe yazıları yazan Mıgırdiç Margosyan’ın bu denemelerinden seçkiler ciltler halinde yayımlandı. Evrensel gazetesinde köşesindeki yazıları Kirveme Mektuplar adıyla 2006’da Diyarbakır’da kitaplaştırıldı (Lis tarafından, 2011’da yeni basımı Aras). 1996-1999 yılları arasında Agos gazetesinde yayımlanan makalelerinden yapılan bir seçki olan Zurna 2009’da; yine Evrensel yazılarından derlenen Çengelliiğne (ilk basımı 1999, Belge Yayınları); Yeni Yüzyıl ve Yeni Gündem gazetelerinde yayımlanan makalelerinden derlenen Kürdan 2010’da; Kürt Sorunu etrafındaki yazılarını bir araya getiren Memleket Meselesi 2019’da yayınevimizce kitaplaştırıldı. 2022’de, öyküleri Editions Parantheses (Marsilya) tarafında Fransızcaya Sur les du Tigre başlığıyla çevrildi.

 

Ermenice taşra edebiyatının Hagop Mıntzuri’den sonra Türkiye’deki son temsilcisi olarak kabul edilen, eserleriyle pek çok insanın ruh dünyasında izler bırakan Mıgırdiç Margosyan, 2 Nisan 2022’de Kadıköy’deki evinde vefat etti. 7 Nisan’da Kumkapı Meryem Ana Kilisesi’nde yapılan dini törenden sonra Şişli Ermeni Mezarlığı’nın aydınlar için ayrılan bölümüne gömüldü.

Basından

Ermeni çobanların mavi tanrısı

  turnusol.com   Hüseyin Kalkan   01.12.2010

Kafes’i duyduğumda 6-7 Eylül’ü hatırladım

  Zaman Gazetesi   Nuriye Akman   25.04.2010

Küçük Bir Çayır Masalı

  Evrensel Gazetesi   Serdar M. Değirmencioğlu   01.01.2009

Mıgırdiç Margosyan ve Diyarbakır Anılarındaki Kültürel Çeşitlilik

  BIA Haber Merkezi   Yeliz Kızılarslan   17.05.2008

Tespih Tanelerinde Anadilini Aramak

  Taraf Gazetesi   Özlem Ertan   30.04.2008

Tespih Taneleri

  Küçük Menderes Gazetesi   Rahim Gür   18.09.2007

Mıgırdiç Margosyan, Tespih Taneleri

  Ergani Haber Gazetesi   Müslüm Üzülmez   27.04.2007

‘Kafle’nin Yetiştirdiği Bir Bildungsroman

  Mesele Dergisi   Maral Aktokmakyan   01.04.2007

Sesi Alçaktan Çıkanların Anlatısı

  Radikal Gazetesi   Mehmed Uzun   04.03.2007

‘Diyarbakır’da Gavur, İstanbul’da Kürt Olduk’

  Sabah Gazetesi   Fikret Eser   11.02.2007

Margos’un Tatlı Dili

  Radikal Gazetesi   Necmiye Alpay   05.01.2007

Birer Tespih Tanesi

  Vatan Gazetesi   Rana Yalvaç   19.12.2006

Tespih Taneleri

  Milliyet Gazetesi   Sema Aslan   10.12.2006

Kerem Ke Mıgırdiç Axparîk*

  Birgün Gazetesi   Şeyhmus Diken   09.12.2006

Gavur Hayatı, Gavur Romanı

  Radikal Gazetesi   A. Ömer Türkeş   01.12.2006

Gâvur Mahallesi’nden Tespih Taneleri’ne

  Beyoğlu Gazetesi   01.12.2006

Kafle’den İnsan Manzaraları

  Agos Gazetesi   Oşin Çilingir   01.12.2006

Tespihteki Taneleri Çeken Bilir

  Birgün Gazetesi   Evrim Altuğ   29.11.2006

Margosyan’ın ‘Tespih Taneleri’

  Beyoğlu Gazetesi   17.11.2006

Tespihin İmamesi Diyarbakır

  Evrensel Gazetesi   Engin Esen Ulaş Emre   01.12.2000

Sitemize giriş yaparak kişisel verileriniz, site kullanımınızı analiz etmek, sosyal medya özellikleri ve reklamları kişiselleştirmek amacıyla çerezler aracılığıyla işlenmektedir. Detaylı bilgi için Çerez Politikası Metni’ni okuyabilirsiniz. Anladım butonuna tıklayarak açık rıza beyanında bulunmuş olursunuz.