Rakel Dink “Bir bebekten bir katil yaratan karanlığı sorgulamadan hiçbir şey yapılmaz kardeşlerim” demişti. Farkındalığın okuyarak, paylaşarak sağlanacağını düşünüyorsak hâlâ, hem çocuklar hem yetişkinler için önemli bir rehber karşımızda: Kim Bu Ermeniler
Aras Yayıncılık geçtiğimiz günlerde ‘Kim Bu Ermeniler’ adlı kitabı yayınladı. Yazarı Susan Paul Pattie, Londra’da yer alan Ermeni Enstitüsü’nün eski yöneticisi. Kültürel antropoloji alanında doktora sahibi olan Pattie’nin daha önce yayınlanmış iki çalışması var: ‘Faith in History: Armenians Rebuilding Community’ ve ‘Treasured Objects: Armenian Life in the Ottoman Empire 100 Years Ago’. Çeviri çalışması Lora Sarı tarafından yapıldı, Türkçe baskısı ise Caloust Gulbenkian Vakfı tarafından desteklendi.
“Üç bin yıl önce Anadolu’ya yerleşen Ermeniler, bu toprakları diğer halklarla paylaştılar. Ortadoğu ve Kafkasya’daki komşularından çok şey öğrendikleri gibi, yaşadıkları çeşitli ülkelerde de önemli katkılarda bulundular. 20. yüzyılda, dünyanın dört bir yanı Ermenilerin evi oldu ve onlar bugün hâlâ çok sayıda dil öğrenebilen, komşularının örf ve adetlerine saygı gösteren bir halk olarak bilinir. İletişimin ve teknolojinin gelişmesiyle dünyamız küçülmeye devam ederken, birbirimiz hakkında daha çok şey öğrenmenin herkes için faydalı ve ilgi çekici olacağını umuyoruz.”
‘Kim Bu Ermeniler’ Ermenilerin geçmişte ve bugün nasıl bir hayat sürdürdüğünü anlatan; Ermeni tarihini, geleneklerini, dilini, yemeğini, müziğini, sanatını ve zanaatını göstermeyi niyet edinen bir kitap. Hem çocukların hem yetişkinlerin Ermeni halkını tanımalarına yardımcı olacak bir rehber olan kitap özellikle 5-16 yaş arası çocuklara yönelik hazırlanmış. Yine de kitabın geneline bakıldığında, en çok yetişkinlerin kitaptan faydalanması gerektiği ortaya çıkıyor. Türkiye, Ermenistan ve diasporadaki çocukların hayatlarından kesitler sunan ‘Kim Bu Ermeniler’de geleneklere, bayramlara, özel günlere dair çok şey var.
Kitabın bir bölümü dünyanın dört bir yanından Ermeni çocuklarına ayrılmış. Paris’ten, Londra’dan, İstanbul’dan, Boston’dan, Erivan’dan Ermeni çocuklar hayatlarını, Ermeniceyle ilişkilerini anlatıyor, gelecek hayallerini paylaşıyor. Dört bir yana dağılmış çocukları birleştiren kültür, edebiyat, dil… Umut hiç bitmiyor.
Kitapta okuma tavsiyeleri de var, yararlı internet sayfalarının listesi de. Sadece okunacaklar değil, bir de gezilip görülecek yerler var. Bir örnek verelim: “Kumkapı’daki İstanbul Ermeni Patrikliği binasında bulunan, İstanbul’daki Ermeni yaşantısını yansıtan objelerin yer aldığı Patrik Hovhannes Golod Müzesi’ni ve Yedikule Surp Pırgıç Ermeni Hastanesi bünyesinde yer alan, kurumun tarihinin ve Osmanlı Ermenilerinin sağlık faaliyetlerinin sergilendiği Bedros Şirinoğlu Müzesi’ni ziyaret edebilirsiniz.”
Kitap, bir kültürün abartı ve propagandadan uzak bir şekilde 60 sayfada nasıl anlatılabileceğini görmek için de bu toprakların kültür ve tarihini keşfetmek için de keyifli bir okuma sunuyor. Ne de olsa ne kadar uzağa kaçarsak kaçalım, en nihayetinde güneş de ay da yıldız da aynı gözüküyor göğe baktığımızda.
‘Kim Bu Ermeniler’ kitabıyla ilgili daha geniş bilgiye, şarkılar ve diğer kayıtlara ‘whoarethearmenians.com’ adresinden ulaşılabiliyor.
* Güneş, Ay, Yıldız. Ermeni kültüründeki çok sayıdaki çocuk oyunundan biri.
