Arşag Alboyacıyan

Arşag Alboyacıyan

Tarihçi, filolog, eğitimci ve aktivist. 17 Haziran 1879’da Üsküdar’da doğdu. Berberyan ve Getronagan okullarında okudu. Yazı hayatına 1897’de günlük Püzantiyon gazetesinde başladı. S. Ankeğya ve Şavarş takma adlarıyla Hantes amsorya (Aylık Mecmua), Goçnag (Çan), Püragn (Binbir Kaynak), Masis ve Dzağig (Çiçek) gibi süreli yayınlara yazdı. Teotig’in yıllıklarında yazıları yayımlandı. 1910-1922 arasında İstanbul Patrikhanesi’nin sekreterliğini yaptı. 1922’de Mısır’a göç etti, orada uzun süre öğretmenlik yaptıktan sonra Kahire’deki Ermen Kilisesi Ruhani Önderliği’nde başkâtiplik görevini üstlendi. Azad midk (Özgür Akıl, 1936-1937) haftalık gazetesini, Kraseri araçnortı (Edebiyatseverin Rehberi, 1938-1949) adlı süreli yayımı ve T. Şahlamyan ile Geank yev kir (Hayat ve Yazı, 1948) yıllığını yayımladı. 24 Haziran 1962’de Kahire’de hayatını kaybetti.

Ünlü Ermeni şahsiyetlerin hayatını ve faaliyetlerini konu alan eserleriyle öne çıkar: Usumnasirutyun Sırpuhi Düsapi (Sırpuhi Düsap İncelemesi, 1901), Krikor Zohrab (1919), Krikor Gesaratsi Badriark yev ir jamanagı (Kayserili Krikor Badriark ve Dönemi, 1936), Torkom Badriark Kuşagyan (1940), Hay yebisgobosi mı arakelutyunı i Habeşistan - 17rt tar (Bir Ermeni Piskoposun Habeşistan’daki Misyonu - 17. Yüzyıl, 1946). İlk basımı yayımlanmış olan Anhedatsoğ temker (Yok Olan Simalar) serisi, dönemin önemli Ermeni aydınları hakkında özgün bir ansiklopedidir. Ermeni araştırmaları alanında en büyük katkısı Ermeni yerleşim bölgelerinin tarihine adanmış hacimli eserleridir. Bu çalışmalarından ilki olan Hayk i Rumeli (Rumeli’de Ermeniler) 1905’te İzmiryan Edebiyat Ödülü’nü kazandı. Badmutyun hay Gesaryo (Kayseri Ermeni Tarihi, 2 cilt, 1937), Badmutyun Yevtogyo hayots (Tokat Ermenilerinin Tarihi, 1952), Arapagan Miyatsyal Hanrabedutyan, Yekibdosi nahankı yev Hayerı (Arap Birleşik Cumhuriyeti, Mısır Eyaleti ve Ermeniler, 1960), Badmutyun Malatyo hayots (Malatya Ermenileri Tarihi, 1961), Huşamadyan Gudinahayeru (Kütahya Ermenileri Anı Kitabı, 1961) çalışmalarını kaleme aldı. Bu eserler ele aldıkları yörenin coğrafi, kültürel, toplumsal ve iktisadi tarihini, Ermenilerin tehciri ve dünyaya yayılma hikâyelerini, önemli kişilerin biyografilerini, günlük hayat ve âdetler ile folkloru kapsar. Alboyacıyan ayrıca, Ermeni göçlerinin ilk bütünsel tarihini yazdı (Badmutyun hay kağtaganutyan, 3 cilt, 1941-1961) ve aynı zamanda Ermeni eğitim tarihinin kapsamlı bir anlatısını oluşturmak için ilk adımları attı (Badmutyun hay tbrotsi, 1946). Ölümünden sonra kütüphanesi ve arşivi Ermenistan’daki Mesrob Maştots Kitaplığı’na taşındı.

KİTAPLAR

KATEGORİLER

PODCAST: SON OKUMA

ÇANTANIZ BİZDEN

FIRSAT KÖŞESİ

YENİ BASKILAR

BİZİ TAKİP EDİN

HABER BÜLTENİ