Յ. Ճ. Սիրունի

Յ. Ճ. Սիրունի
Յ. Ճ. Սիրունի

Բուն անունով Յակոբ Ճոլոլեան։ Ծնած է 1890-ին, Ատափազար, ուր ստացած է իր նախնական կրթութիւնը, Ս. Հրեշտակապետ թաղի հայկական վարժարանէն։ Մօր եւ եղբայրներուն հետ տեղափոխուեցաւ Պոլիս, ուր շարունակեց իր ուսումը՝ Բերայի Էսաեան եւ Ղալաթիոյ Կեդրոնական վարժարաններուն մէջ։ Սկսած է գրել դպրոցական տարիներուն եւ իր յօդուածները լոյս կը տեսնէին «Մասիս», «Արեւելք», «Բիւզանդիոն» եւ ժամանակի կարեւոր այլ պարբերականներուն մէջ։ 1908-ին, երբ վերջին կարգի աշակերտ էր, կը ձերբակալուի, արգիլեալ հրատարակութիւններ պահելու մեղադրանքով։ Նոյն տարին կը հրատարակուի իր քերթուածներու առաջին ժողովածոն՝ «Մթնշաղ»ը։ Խումբ մը բարեկամներով կը հիմնէ Էսաեան սանուց միութիւնը։ 1909-1913 թթ. Պոլսոյ համալսարանի իրաւաբանութեան բաժնին մէջ ուսանեցաւ։ Այս շրջանին աշխոյժ մասնակցութիւն բերաւ պոլսահայ մշակութային կեանքին։ Անդամագրուեցաւ Հ. Յ. Դաշնակցութեան։ Մաս կազմեց «Արեւելք», «Սուրհանդակ», «Ազատամարտ» թերթերու խմբագրութեանց։ 1910-ին հրատարակեց «Առաւօտ» շաբաթաթերթը։ 1913-ին վերստին բանտարկուեցաւ՝ իր խմբագրութեամբ հրատարակուող «Ազատամարտ»ին մէջ հրատարակուած լրատուութեան մը հետեւանքով։ Բանաստեղծ Դանիէլ Վարուժանի հետ 1914-ին հրատարակեց «Նաւասարդ» տարեգիրքը։ Նոյն տարին հրատարակուեց իր երկրորդ ժողովածոն՝ «Դէպի տաճարն հրաշքին»։ 1915-1918 թթ. թաքնուեցաւ պոլսահայ քանի մը ընտանիքի քով՝ այսպէսով խուսափելով տարագրութենէ։ 1922-ին բազմաթիւ այլ մտաւորականներու հետ լքեց Պոլիսը եւ հաստատուեցաւ Ռումինիա, ուր որպէս ծանօթ հայագէտ ու թրքագէտ մը կարեւոր դեր ստանձնեց երկրի մշակութային կեանքէն ներս։ «Նաւասարդ», «Արազ», «Անի» եւ նման պարբերականներ հրատարակեց հոն։ 1944-45 թթ. սովետական իշխանութիւններուն կողմէ աքսորուեցաւ Սիպերիա, ուր մնաց 10 տարի։ Աքսորէ վերադարձին շարունակեց իր աշխատանքները։ Կարեւորագոյն աշխատանքները՝ «Պոլիս եւ իր դերը», «Թանզիմաթ եւ հայերը» ամբողջացուց այս շրջանին եւ մեծ ներդրում ունեցաւ օսմանեան հայերու պատմութեան գրառման։ «Արաս»էն առանձին հատորով հրատարակուած է Սիրունիի կողմէ պատրաստուած Գարեգին Տրապիզոնիի (Գարեգին Խաչատուրեան, պատրիարք հայոց Պոլսոյ, 1951-61) կենսագրութիւնը։ Սիրունի իր ուսումնասիրութիւններու արդիւնքին արժանացած է բազմաթիւ մրցանակներու, վարեց՝ Ռումանիոյ Արեւելագիտութեան հիմնարկի նախագահութեան պաշտօնը։ Իր մահկանացուն կնքեց 1973-ին, Պուքրէշի մէջ, ուր ալ թաղուած է։

Sitemize giriş yaparak kişisel verileriniz, site kullanımınızı analiz etmek, sosyal medya özellikleri ve reklamları kişiselleştirmek amacıyla çerezler aracılığıyla işlenmektedir. Detaylı bilgi için Çerez Politikası Metni’ni okuyabilirsiniz. Anladım butonuna tıklayarak açık rıza beyanında bulunmuş olursunuz.