Memleket Zengini, Aidiyetsiz Saroyan

Memleket Zengini, Aidiyetsiz Saroyan
Milliyet Gazetesi
Karin Karakaşlı
13.01.2009

“Amerika’dan Bitlis’e William Saroyan”, yazarın anayurdu saydığı Bitlis’e yaptığı yolculuğun izdüşümlerini bir araya getiriyor.

 

Hayatını ve edebiyatını son noktasına kadar koşut yaşamış olan Saroyan’ın ABD’lilik, Ermenilik ve Anadoluluk üzerine kurduğu kimliğinin dünya gözüyle birebir tekabül ettiği bir memleket gerçeği yok. Ne ailesiyle göç etmek zorunda kaldığı doğum yeri Bitlis… Ne de yerleştiği Fresno…

 

Aras Kıraathanesi’nde, zamanı, koptukları Anadolu’da donduran yaşlı Ermenilere ruh yoldaşı olabilen genç gazete satıcısı William için Ermenistan da sadece bir ütopyadan ibaret.

 

Tarihin aciz kaldığı nokta
Saroyan’ın 100. doğum yıldönümüne adanmış “Amerika’dan Bitlis’e William Saroyan” başlıklı derleme, yazarın 1964’te yapmış olduğu Anadolu ve Bitlis gezilerini, bu gezilerde kendisine eşlik eden Fikret Otyam ve Marmara gazetesi editörü Bedros Zobyan’ın tanıklığı ile sunuyor.

 

Ara Güler ve Dikran Kuyumciyan’ın veda yazıları ile şair Garig Basmaciyan’ın söyleşisi, Aziz Gökdemir ve Stephen D. Calonne’un değerlendirme yazıları da bu çokkatmanlı yazarı farklı açılardan görmemize olanak sağlıyor.

 

Fikret Otyam ve Ara Güler’in siyah-beyaz Saroyan fotoğraflarında ruhundaki hüzünlü karanlık ile çocuksu aydınlığı aynı anda yakalayabiliyoruz.

 

Çok seri olarak yazmasıyla tanınan Saroyan, Bitlis’in sözcüklerini içinden çıkarabilmek için yıllarca bekledi çünkü Bitlis, gönlünde halen ödeşilmesi gereken bir yara, hafızasında bir kara delikti.

 

Ve sonunda “Bitlis” başlıklı oyununu yazdığında, parası ve imkânı olduğu halde neden eski evini satın alıp yerleşmediğini şu sözlerle ifade etti:
“Şehirde hiç Ermeni yok, ben burada sadece tuhaf bir yerli olurum.”

 

Saroyan’ın bu kitabını sadece sıradışı bir yazarı var eden arka plan hayat bilgileri olarak okumak da mümkün onun bol memleketli aidiyetsizliğinden, tarihin aciz kaldığı noktada edebiyatın sunduğu çıkışı görüp içe işleyen hüznüne ortak olarak okumak da..

Sitemize giriş yaparak kişisel verileriniz, site kullanımınızı analiz etmek, sosyal medya özellikleri ve reklamları kişiselleştirmek amacıyla çerezler aracılığıyla işlenmektedir. Detaylı bilgi için Çerez Politikası Metni’ni okuyabilirsiniz. Anladım butonuna tıklayarak açık rıza beyanında bulunmuş olursunuz.