Saroyan Yine Geldi

Saroyan Yine Geldi
serdarsabri.com
Ümit Bayazoğlu
04.02.2009

William Saroyan, Bitlis’ten Amerika’ya göç etmiş Ermeni bir ailenin Amerika’da doğmuş ilk ferdiydi. 1908’de Kaliforniya-Fresno’da doğan Saroyan’ın çocukluğu üç kardeşiyle beraber bir yetimhanede geçti. Bu nedenle ciddi bir eğitim alamadı. 15 yaşındayken okulu terk etti. Geçimini zorlu işlerde çalışarak temin ederken bir yandan da hikâyeler yazmaya başladı. Ancak bunları kimse yayınlamıyordu. Yazmaktan neredeyse vazgeçmek üzereyken, açlıktan ölmek üzere olan genç bir yazarı anlattığı hikâyesi 1933’te “Story” dergisinde yayınlandı. Bu Saroyan için bir dönüm noktasıydı. 1934’ten itibaren hikâyeleri başka dergilerde de çıkmaya başladı. Yine bu yıl ilk kitabı olan “The Daring Young Man on the Flying Trapeze and Other Stories” adlı ilk kitabı basıldı ve o yılın en çok satan kitabı oldu.

 

Bundan sonra yazmaktan ve gezmekten başka hiçbir iş yapmadı. Bir süre Paris’te yaşadı. İçki ve kumar tutkusu yüzünden edebi kariyeri inişli-çıkışlı bir grafik gösterse de 50 yılı aşan başarılı ve üretken bir yazarlık hayatı oldu. 1939’da “The Time of Your Life” adlı oyunuyla Pulitzer Ödülü’ne layık görüldüyse de kendisi bu eserinin “diğerlerinden ne daha iyi ne daha kötü olduğunu” söyleyerek ödülü reddetti.

 

Saroyan hayatı boyunca 60’tan fazla hikâye, roman, oyun yazdı. Kendine akıcı, içten, yalın, coşkulu, konuşur gibi bir edebi tarz yaratmıştı, hatta bu tarz sonraları “Saroyanesque” olarak anılır oldu. Hikâyelerinin konusu daima “insan” oldu. Eserlerinde süslü benzetmelere, söz oyunlarına hiç rağbet etmedi.

 

Saroyan, klasik deyişle “hızlı yaşadı” ama erken ölmedi. Evlendi boşandı sonra aynı kadınla yine evlendi yine boşandı. Çok seyahat ediyordu. Bu arada ana yurdu, baba ocağı Anadolu’ya da geldi ve Bitlis’te atalarının izini sürdü. Ayrıca daha 1938’de Sovyet Ermenistanı’nı da ziyaret etmişti. Saroyan 1964 baharında Türkiye’ye geldi. Ona bu gezisinde Fikret Otyam eşlik etti. Birlikte Van’ı, Erzurum’u, Bitlis’i, Diyarbakır’ı, Muş’u dolaştılar. Sonra Otyam gezi sırasında çektiği fotoğrafları ve edindiği izlenimlerini Cumhuriyet gazetesinde yayınladı. Ara Güler de Saroyan’la 1974’te Amerika’da buluştu ve resimlerini çekti.

 

Aras tarafından yayınlanan “Amerika’dan Bitlis’e William Saroyan” kitabı, yazarın 100. yaşdönümü için hazırlanmış bir derleme. Kitapta Saroyan’ın Bitlis izlenimleri ve “Bitlis Oyunu”na yer verilmiş. Ayrıca Otyam’ın ve Ara Güler’in kaleme aldığı yazılar da kitapta yer alıyor. Otyam’ın ve Güler’in çok sayıda fotoğrafına da yer veren kitabı meraklılarına hararetle tavsiye ediyoruz.

Sitemize giriş yaparak kişisel verileriniz, site kullanımınızı analiz etmek, sosyal medya özellikleri ve reklamları kişiselleştirmek amacıyla çerezler aracılığıyla işlenmektedir. Detaylı bilgi için Çerez Politikası Metni’ni okuyabilirsiniz. Anladım butonuna tıklayarak açık rıza beyanında bulunmuş olursunuz.