Saroyan’dan Yansıyan

Saroyan’dan Yansıyan
Dünya Gazetesi
Feridun Andaç
29.12.2008

Bir bakışı solduran, sizi duygu içdenizlerinde yaşatan, elinizden tutup dillerin ötesinde gezdiren yazarlar vardır. Öyle ki kimi kez bir rastlaşmayla çıkar karşınıza. Bilmezsiniz kimdir, nedir, neden yazmayı/ anlatmayı seçmiştir. Gelir dokunur duygu tellerinize, zamanı aşıran sözler eder. Sonra da bir tufandır sizi savurup duran. Farkında değilsinizdir nedir bu kasırga, nereden çıktı şimdi bu içli deyileniş.

 

William Saroyan’ın anlatı dünyasıyla karşılaşmam, tıpkı Istrati’nin Baragan’ın Dikenleri’ni okuduğum ânki gibidir. Taşra kentinin duvarları ardına sıkışıp kalmış yeni yetme çağım. Sinemaları avuntu durağım, kitaplarsa susuzluğumun gidericisi… Hatırlarım o günü… Osman Kuzulugil, burnunun ucuna düşürdüğü gözlüklerinin ardından gülen gözleriyle karşılıyor beni. Üniversite Kitabevi’nin sessizliğine gömülüyorum varlığımla. Parmak uçlarım yorulmuş olmalı kitaplara dokunmaktan. Ama, elimde, yanarcasına tuttuğum Dünyanın Bir Öğle Sonrası’nı evirip çevirip bakıyorum. Okşuyorum adeta! Adı çarpıyor beni. Kapağa yerleştirilen resim, yazarının adı daha da ilgimi çekiyor. Burada rafların arasında uzun uzun gezinmeye, duralayıp okumalara izin var. Ben de öyle yapıyorum. Sarıyor beni anlatılanlar. Beni kendine çeken anlatımındaki yalınlık, bir yazarın sürükleniş öyküsü olmalı ki romanı sonladığımda, gidip Osman Bey’den Aram Derler Adıma’yı alıyorum.

 

Saroyan’ın romanıyla açtığı dünyanın arka planını okurcasına bu öykülerle yatıp kalkıyorum. Yaşadığım yer, oturduğumuz ev, geçmişten anlatılagelen hikâyeler, yöremizdeki yer adları, mekânlar, babamın ve halamın o tatlı üsluplarıyla bir masal gibi dillendirdikleri acı tatlı olaylar Saroyan’ın anlatısındaki imgelerle buluşuyor bende.

 

Tutkulu bir okuru yazar yapabilecek yazarla karşı karşıya olduğumun farkına varmam için biraz daha yol almam gerekecekti. Tıpkı William Saroyan’ın roman kahramanı Yep Muscat’ın Frenso’dan çıkıp gitmesi, o çocukluk yurduna kök salmak istememesi gibi çıkıp gitmiştim Erzurum’dan. Yanımda taşıdığım yazarlarımdandın Saroyan.

 

Bugün önümde gelip duran Amerika’dan Bitlis’e William Saroyan kitabını okumaya yönelirken yurduma kavuşmuş gibi oldum. Elimden tutan bir yazarın, dönüp oradaki dış dünyaya ve anlatılanlara bakmama kapı aralamasını düşündüm bir ân. Sonra, yazarak döndüğüm çocukluk yurdumun ne çok yazılmayan, bekleyen öyküsü olduğunu düşündüm…

 

İçgözümü açan yazarlar arasındaki Saroyan’ı elimdeki kitapta anlatılan öyküsüne dönerken, öylesine yakın bir duruşa tanık oluyorum ki 1964’te baba yurdu Bitlis’e gelişinin öyküsünü Gülten Akın’dan dinlemiş, Fikret Otyam’ın yazdıklarından okumuştum. Ara Güler’in Yeryüzünde Yedi İz’de anlattığı Saroyan ise bambaşkaydı benim gözümde.

 

Aras Yayıncılık’ın tutup, bizi, onun tüm yazdıklarıyla buluşturmaya yönelmesi ise büyük zenginlikti. Adım adım ilerleyen Saroyan Kitaplığı’nın ara yerine böylesi bir derlemenin girmesi sevindirdi beni.

 

Gezindiğim satırlar arasında karşıma çıkan fotoğraflar ise Anadolulu bir yazarın dünyasının renklerini taşıyor. Bir fotoğraf var ki, duralıyorum orada: Saroyan Erzurumlu bar ekibinin arasında, kol kola girmişler. Solunda Sedat (Gezmiş) ağabeyi ve akrabamız Nuri (Güraksın) ağabeyi… Çocukluğumuzun çeşmelerinden birinin önünde çömelmiş, kurnadan su içen Saroyan…

 

Saroyan’la yıllar öncesinde başlayan yolculuğumu tümleyen bir kitapla buluşmuş olmanın sevincindeyim şimdi sevgili okurum. Onun 100. yaşına armağan nitelikteki seçkide Saroyan’ı bütün yanlarıyla anlatan yazı, söyleşi ve yolculuk notları yer alıyor. Aziz Gökdemir, Fikret Otyam, Dickran Kouymjian, Ara Güler, Garig Basmadjian, David Stephen Calonne, Bedros Zobyan’ın yazıları bu kitabı taçlandırıyor. Bu yolculuk sonrasında Saroyan’ın kaleme aldığı Bitlis oyunu ise başka bir okuma şenliği bana. Şimdi bu kitapla yeni bir yolculuğa çıkıyorum. Yakın zamandaki Paris-Erzurum yolculuklarımın izlenimlerini anlatmayı başka bir yazıya bırakarak, yeni yılınızı kutluyor sağlıklı, verimli, mutlu ve başarılı günler diliyorum.

Sitemize giriş yaparak kişisel verileriniz, site kullanımınızı analiz etmek, sosyal medya özellikleri ve reklamları kişiselleştirmek amacıyla çerezler aracılığıyla işlenmektedir. Detaylı bilgi için Çerez Politikası Metni’ni okuyabilirsiniz. Anladım butonuna tıklayarak açık rıza beyanında bulunmuş olursunuz.