Կախարդական աշխարհ մը՝ մեր փողոցին անկիւնը...
Ուրախութեամբ կը ներկայացնենք մեր նորագոյն հրատարակութիւնը՝ Անի Կարմիրեանի հեղինակած «Կախարդական ցուցափեղկը» մանկական պատկերագիրքը:
Գիրքը մեզ կը տանի դէպի «Բուրաստան» խաղալիքի խանութը, ուր կը բնակի դեղին փիղ մը՝ Փիլա Հաթին: Ան պարզ խաղալիք մը չէ. Հնդկաստանէն եկած իշխանուհի մըն է, որ կը կարօտնայ իր հեռաւոր տունը: Պատմութիւնը կը ծաւալի մեր աչքին առջեւը՝ երեխային…
Կարմլիկ անունով ձկնիկ մը իր ճամբուն վրայ դժուարութիւններու պիտի հանդիպի։ Ինքզինք գտնելու ճամբան դիւրին չէ։ Սակայն այստեղ քարերը կը շարժին, գետերը պատմութիւններ կը պատմեն եւ ջրվէժները օգնութեան կը հասնին։
«Կարմլիկ»ը մանկական պարզութեան եւ ժողովրդական հեքիաթներու սիրուն համադրութիւն մըն է․ մէկ կողմէ՝ իւրայատուկ լեզուով պատմուած արկածախնդրութիւններու շարք է, միւս կողմէ՝ փնտռտուքի ուղի։ Ներշնչուած Համշէնի բանահիւսութենէն, «Կարմլիկ»ը մեզ կը տանի աշխարհ մը,…
«Տղու հոգի» պատմուածքներու ժողովածուն Արամ Հայկազի գրուածքներն են մանկութեան անմեղ պահերու, ընտանեկան կեանքի ուրախ, երբեմն ալ՝ չարաճճի դէպքերու մասին։
Մտերմիկ ու կատակախառն պատմութիւններու շղթայ մըն է, ուր տղոց անկեղծ ժպիտն ու անսպասելի արկածները կը միանան ծնողներու գուրգուրանքին, հոգիները ջերմացնող պատկերներու ընդմէջէն։
Այլ ենթախորքի վրայ, գիրքը նաեւ ծնողք ըլլալու մասին է, կեանքի եւ առօրեայ հոգերու շօշափում մը կը պարունակէ տողատակերուն…
«Քարէ Պուպրիկ»ը կարդալով կ՚այցելենք 1940-ականներու Պոլիսը եւ ականատես կ՚ըլլանք կերպարներուն առօրեայ հեւքերուն եւ ապրումներուն։ Չորս արարներէ բաղկացած Սօնա Տէր Մարգարեան Թնկըրեանի այս գործը կը պատկերէ այդ օրերու պոլսահայութիւնը, ընտանեկան յարաբերութիւններու նուրբ գիծերը, երիտասարդներու իտէալները եւ անձնական փնտռտուքները։ Այս հատորը նաեւ ինքնատիպ վկայութիւն մըն է արեւմտահայ բեմագրութեան, լեզուի զարգացման պատմութեան եւ 20-րդ դարու պոլսահայ կենցաղին ու հոգեբանական շերտերուն շուրջ։ «Քարէ Պուպրիկ»ը…
Պատումներու այս երկրորդ շարքով, Անահիտ Սարգիսեան կը պատմէ այն աշխարհին մասին, ուր «իմս քուկդ չկա՛ր»։ Ընթերցողին առջեւ կը կախուի անհետացող աշխարհին սովորական առօրեայէն փրթած, գողտրիկ պատկերներ՝
աջ ձախ
առջեւ ետեւ
ո՛ւր որ դարձար
հո՛ն…
Ընդառաջումը Գրիգոր Պըլտեանի քերթողական եւ մտածողական բնոյթով արձակ գրութիւններու հաւաքածոն է, ուր խտացած են յիշողութեան, ներկայութեան, մարմնի ու լեզուի շուրջ պատկերներ ու խորհրդածութիւններ։ Իր չորս բաժիններով, գիրքը ընթերցողը կը մխրճէ լեզուի երաժշտականութեամբ հարուստ մթնոլորտի մը մէջ, ուր երեւոյթները կ՚անցնին ներշնչանքի ու տարակոյսի ընդմէջէն՝ յառաջացնելով զարմանքի, օտարութեան ու հարազատութեան փորձառութիւն մը։
«ԿԱՄ մատենաշար»ի այս երկրորդ միաւորը ԺԹ. դարու ազգայնացումի երեւոյթին կ՚անդրադառնայ, իրարմէ անջատելով ու կողք կողքի դնելով անոր երկու երեսները՝ ազգային բանասիրութեան սկզբնաւորութիւնը եւ առասպելաբանական կրօնքին գիւտը։ Երկուքին միջեւ կապակցութիւնը յայտնի կը դառնայ միայն երբ նկատի առնենք կայսերական իշխանութեան համակարգին մէջ՝ ենթակայ ժողովուրդներուն մօտ ազգայնացումի հոլովոյթը։ Նշանեան նոյն երեւոյթին երկու երեսներէն իւրաքանչիւրը պահած է իր բաժնին մէջ, երկուքին միջեւ ագուցումը կրկին…
Նազնազիկը, իր սակաւաթիւ էջերուն մէջ կը պարփակէ անսահման սէ՛րը, անսահման սէրով հիւսուած գեղեցիկ կապը մեծ մայրիկին եւ մէկ հատիկ թոռնիկին։
Փետուր էջերը յուշիկ յուշիկ թերթելով, մատղաշ ընթերցողը պիտի դառնայ ոսկի թոռնիկը այս գրքոյկին, պիտի մտնէ մեծ մայրիկին անյատակ կարի տուփին մէջ, շօշափելու արժէքներ, չնչին գանձեր՝ այսօր անտեսուած կամ ջնջուած։
Նախնիներէն հասած երգին ուժով, նախնիներէն հասած ի՛ր երգով, մատղաշ…
Հաւկիթ գնելու ճամբուս վրայ վիպակի ընթերցողը կը հանդիպի պզտիկ աղջիկի մը, որ զինք կը տանի քաղաքի մը նեղլիկ փողոցները։ Միասին կը ծանօթանան շուքերու եւ գոյներու աշխարհի մը, ուր զարմանալի բաներ կը պատահին։
Տարիք՝ 4-11
Երբ մարդ ընկեր մը ունի, ո՛չ մէկ բանէ վախնալու պէտք ունի»։ Արջուկը եւ Վագրիկը մտերիմ ընկերներ են եւ ոչ մէկ բանէ կը վախնան, քանի որ միասին խենթանալիք ուժեղ են, արջուկի մը եւ վագրիկի մը պէս ուժեղ։ Գետակի եզերքին իրենց տունին մէջ շատ հանգիստ են։ Բայց եւ այնպէս, օր մը ճամբայ կ՚իյնան իրենց երազներուն երկիրը՝ Փանաման փնտռելու։ Ճամբան՝ գեղեցիկ անակնկալներու կը…