Yaşamın Kıyısındaki Yengeç
Yervant Gobelyan
300,00 ₺
Etiket Fiyatı: 375,00 ₺
Açıklama
Yervant Gobelyan’ın 1998 yılında Aras Yayıncılık tarafından yayımlanan Memleketini Özleyen Yengeç ve Gıyanki lusantsken [Yaşamın Kıyısından] adlı öykü kitapları, yıllar sonra ilk kez tek ciltte bir araya geliyor! Yazarın ölümünün 15. yılı münasebetiyle hazırlanan bu eser, Gobelyan’ın çeşitli yayınevleri tarafından yayımlanmış, dönemin dergi ve gazetelerinde kalmış ya da unutulmaya yüz tutmuş öykülerini bir araya getiriyor. Bu öykülerde Gobelyan’ın sade, içten ve yer yer hüzünlü sesi dikkat çekiyor. Yazarın zihninde ve kalbinde taşıdığı İstanbul, Taksim Meydanı’ndaki Eptalofos Kıraathanesi’nin edebi atmosferi, Rumelihisarı sokakları, Bardizak’tan [Bahçecik] gelen kökler, Galata Köprüsü, Samatya dolmuşları ve İstiklal Caddesi’nin silinmiş gölgeleriyle yeniden can buluyor. Göçmen mahallelerin emekçi, onurlu ve mütevazı insanları; hamallar, kahve müdavimleri, sokak satıcıları ve gündelik hayatın isimsiz kahramanları Gobelyan’ın anlatısıyla bir kez daha hayat buluyor. Bu öyküler yalnızca bir dönemin tanıklığı değil, aynı zamanda bir hissiyatın, kent kültürünün ve yaşam biçiminin yeniden inşası niteliğinde. Gobelyan’ın öyküleri, İstanbul’un kaybolan siluetini ve sokaklarını hatırlamak isteyen okurlar için eşsiz bir pencere sunuyor.
Arka Kapak
Yervant Gobelyan’ın 1998 tarihli iki öykü kitabı tek ciltte bir arada…
Bizim gibi adamlar için yılların ömrü kısaltmaktan başka bir anlamı yok. Zaman, hayat, ortam, koşullar… Hepsi el ele vermiş, ben ve benim gibilerin yaşam sınırlarını tekdüze ve alışılmış kurallarla şekillendiriyor. Ne bir yenilik ne de bir değişiklik! Her gün aynı saatte kalk, giyin, yıkan, taran, mevsime bağlı olarak paltolu veya paltosuz kapıyı çek ve git. Aynı saatte çık, aynı saatte dön! Delirtici bir monotonluk!
Akşam eve dön. Odamın camları kapkaranlık ve cazibesiz… Bekleyenim yok. Evet, evde babam, annem ve kız kardeşlerim var ama sıradan bir şey bu. Yıllardır böyle! Hiçbir değişiklik, hiçbir yenilik yok. “Ya, ne olacaktı?” diyeceksiniz… Bilmiyorum!
Ev beni bunaltır. Kalkıp kahvehaneye giderim. Ancak bir şey yapmak için değil… Kararsız ve amaçsız… Ne tavla rakibim var orada ne de iskambil oynamak için bekleyenim. Sandalye çekip camın önünde veya açık havada otururum. Monoton ve sıkıcı bir şey. Bazen arkadaşa rastlarım. Bir süre sohbet ederiz. Konu, aynı cümlenin binlerce kez tekrarlandığı, monoton bir romanın sayfaları gibi tekdüzedir. Bu romanın her bir cildi ise her birimizin cazibeden yoksun hayatıdır.
Yazar Hakkında
Yervant Gobelyan
Yervant Gobelyan, İzmit Bardizag (Bahçecik) kökenli bir Ermeni ailenin dört çocuğundan biridir. 1923’te İstanbul Rumelihisarı’nda doğdu. İlk eğitimini önce semtin Tateosyan Okulu’nda, daha sonra Taksim Esayan Okulu’nda aldı ve 1937’de mezun oldu. Bir daha hiç okula gitmedi. Bakkal çıraklığı, oto tamirciliği, marangozluk, nikelajcılık gibi birçok işte çalıştı. Dayısının kişisel kütüphanesinden yararlanarak kendini sürekli geliştirdi.
İkinci Dünya Savaşı sırasında dört yıl askerlik yaptı. Askerde yeni Ermeni şiirinin öncülerinden Haygazun Kalustyan’la tanıştı. Bir diğer öncü şair Garbis Cancikyan’la daha önce Samatya’da, üyelerinin çoğu Ermeni gençler olan Hilâl Fanfarı’nda (Hilâl Bandosu’nda) tanışmış, dost olmuştu. 1940’larda İstanbul’da ilerici bir akım büyük bir hızla tüm edebiyat çevrelerini etkilemekteydi. Taksim’deki Eptalofos Kahvehanesi ise onların buluşma yeriydi.
Gobelyan’ın şiirlerden oluşan ilk kitabı, Yerani Te... (Keşke…) adıyla yayımlandı (1948) ve sonrasında yazar emniyette sorguya alındı. Ardından Haçik Amiryan’ın Carakayt (Işın) gazetesinden ayrılmak zorunda kaldı. Aynı yıl Hagop Sıvaslıyan’la birlikte Eminönü Çakmakçılar Yokuşu Sümbüllü Han’da Onnig Aktaryan Matbaası’nda Luys (Işık) adlı haftalık gazeteyi çıkarmaya başladı. Bu gazete de parasızlık nedeniyle ancak bir buçuk yıl yayımlandı. Gobelyan’ın ilk öyküsü “Sigaretnerı” (“Sigaralar”) ise 18 Şubat 1949 tarihli Marmara gazetesinde yayımlandı. Gobelyan, o günlerde askerden yeni dönen Rupen Maşoyan ile birlikte, Babıali’de, Reşit Efendi Han’daki Hagop Aprahamyan Matbaası’nda, başyazarlığını kendisinin üstlendiği Tebi Luys (Işığa Doğru) haftalık dergisini çıkardı (1950). Bu dergi de bir buçuk yıl sonra parasızlıktan kapandı.
Gobelyan, o sırada yeni kurulmakta olan Ayk (Şafak) günlük gazetesinden aldığı davetle 1953’te Beyrut’a giderek gazetenin yayın yönetmenliğini üstlendi. Beyrut’taki Ermenice dergilerde öyküleri yer aldı. 1954’te İstanbul’a dönerek Marmara gazetesinde çalıştı, 1957’de tekrar Beyrut’a gitti. Uzun süre Ispürk (Diaspora) haftalık dergisinin ve Sevan Yayınevi’nin yayın kurulunda yer aldı. 1965’te Avrupa’ya gitmek üzere geldiği İstanbul’da kalarak Marmara gazetesinin yazı işlerinde görev aldı. Hagop Sıvaslıyan’ın çıkardığı Baykar (Mücadele) haftalık gazetesinin başyazarlığını üstlendi. Gazeteciliğe devam ederken, 1970’te Gobel Yayınevi’ni kurdu. Portsank (Bela) haftalık mizah dergisini dokuz sayı yayımladı. İzleyen yıllarda iki yıl Jamanak (Zaman) gazetesinde, daha sonra yine Marmara gazetesinde çalıştı.
Gobelyan, yaşamının son on beş yılında haftalık Agos gazetesinde görev yaptı; Ermenice ve Türkçe dillerinde yazı ve araştırmaları yayımlandı. 15 Aralık 2010’da yaşama veda etti ve Balıklı Ermeni Mezarlığına defnedildi.
Eserleri
• Երանի թէ… [Yerani te… (Keşke…)] (İstanbul: Tebi Luys Yayın Dizisi, No. 2, 1948 [Şiir]).
• Խճանկարներ [Khıcanıgarner (Mozaikler)] (İstanbul: Yazarın yayını, 1968 [Öykü]).
• Աշխարհի իններորդ հրաշալիքը [Aşkharhi innerort hıraşalikı (Dünyanın Dokuzuncu Harikası)] (İstanbul: Gobel Yayınevi, 1972 [Öykü]).
• Երազ չունեցող մարդիկ [Yeraz çunetsoğ martig (Hayali Olmayan İnsanlar)] (İstanbul: Rışduni Karakızyan Edebiyat Dizisi, No. 2, 1984 [Öykü]).
• Մենք անունը «հայ ծաղիկ» դրինք [Menk anunı “hay dzağig” Tırink (“Ermeni Çiçek” Dedik Adına)] (İstanbul, Nork Yayınevi, 1991[Öykü]).
• Հողով մկրտուածներ [Hoğov mıgırdıvadzner (Toprakla Vaftiz Olanlar)] (İstanbul: Nork Yayınevi, 1992 [Öykü]).
• Եօթն օրը հեղ մը [Yotn orı heğ mı (Yedi Günde Bir)] (İstanbul: Nork Yayınevi, 1995 [Makaleler]).
• Կեանքի լուսանցքէն [Giyanki lusantsken (Yaşamın Kıyısından)] (İstanbul: Aras Yayıncılık, 1998 [Öykü]).
• Memleketini Özleyen Yengeç (İstanbul: Aras Yayıncılık, 1998 [Öykü]).
Basından
Rumelihisarı’ndan Beyrut’a uzanan bir ömür Yervant Gobelyan ve “Yaşamın Kıyısındaki Yengeç”
Agos Antranik Bakırcoğlu 27.12.2025
