Aret Gıcır'ın harika bir karikatürünü hatırlıyorum. Kaygılı, derin kederli suratıyla bir adamın düşünce balonu: "19 Ocak öncesine dönmek istiyorum."
Hrant'ın arkadaşları, 19 Ocak'ı 'vicdanın miladı' kılmak için bir araya geldiklerini söylüyor: "Meslekdaşımız Hrant Dink haince katledileli iki yıl oldu. Cinayetin tasarlanması, işlenmesi ve cinayet sonrası delillerin saklanması veya yok edilmesinde rolü olan tüm kişiler ve bunların devlet kurumları içinde yer…
'Ailemi, anılarımı hatırlarken mutlaka bir yemek kokusu, soğan kokusu, bir masa düzeni gözümün önüne geliyor'
Saro nenem, Heredan'daki evlerinde tarhana hazırlayıp dama kuruması için serdikten sonra, aynı gün bahçeden topladığı sebzelerden turşu kurduğu o yıl, hem damdaki tarhana, hem de kilerdeki turşu kurtlanıp, ardından da o kara haber köye ulaşmış:
'Ermeniler köylerini boşaltıp Kafle'ye çıkacak!'
İşte o yıl…
"Amerika'dan Bitlis'e William Saroyan", yazarın anayurdu saydığı Bitlis'e yaptığı yolculuğun izdüşümlerini bir araya getiriyor.
Hayatını ve edebiyatını son noktasına kadar koşut yaşamış olan Saroyan'ın ABD'lilik, Ermenilik ve Anadoluluk üzerine kurduğu kimliğinin dünya gözüyle birebir tekabül ettiği bir memleket gerçeği yok. Ne ailesiyle göç etmek zorunda kaldığı doğum yeri Bitlis... Ne de yerleştiği Fresno...
Aras Kıraathanesi'nde, zamanı, koptukları Anadolu'da…
Bir varmış, bir yokmuş. Dünyanın güzel bir ülkesinde, güzel bir kent varmış. Bu güzel kentin bir yakası bir kıtada, bir yakası başka bir kıtadaymış. Bu iki yakanın arasından derin mavisi sular hiç durmadan, hiç dinlenmeden akarmış. Bu derin mavisi sulara karışan küçüklü büyüklü dereler de varmış. Bu derelerin adları bazen mahallelere, semtlere, bazen de sokaklara ve caddelere verilirmiş. Bu derelerin…
Mademki konumuz bir yemek kitabı, o zaman söze içerisinde yer alan bir tarifle başlamak daha doğru. Biz on beş tür çorba arasından "köfteli çorba"yı seçtik. Henüz tadına bakmak kısmet olmadığından muhtemelen. Aktarıyoruz:
Eti çeker veya döveriz. Tuz ve biberle iyice yoğurup, nohut büyüklüğünde toplar yapıp una buladıktan sonra et suyunda yarım saat pişiririz. Bir miktar pirinci ayıklayıp yıkadıktan sonra çorbaya…
William Saroyan'la ilgili Türkçe kaynaklarda, ailesinin Bitlis'ten ABD'ye göç ettiği, kendisinin 1964'te Türkiye'ye geldiği çoğunlukla belirtilir, ama Türkiye seyahati sonrası "Bitlis" isminde bir oyun yazdığı pek bilinmez. Bunu Amerika'dan Bitlis'e William Saroyan adlı derlemeyle öğreniyoruz - kitapta bu oyunun metni de yer alıyor. Saroyan'ın Türkiye gezisinden on bir yıl sonra, 1975'te kaleme aldığı "Bitlis", yazarın ölümünden beş yıl sonra, 1986'da…
William Saroyan'ın doğumunun yüzüncü yılında açılan 'Neresi Sıla, Neresi Gurbet?' isimli sergi, bu dünya yazarının iç dünyasına tanıklık ediyor.
Tophane Tütün Deposu, bu günlerde kendini hiçbir zaman tam anlamıyla vatanında hissedememiş, buna karşın bütün dünyayı kendi mekanı, bütün insanları da ailesi olarak görebilecek kadar geniş bir yüreğe sahip bir yazarın iç dünyasını yansıtan bir sergiye ev sahipliği yapıyor. 20…
Biz doğmadan önce dünya denen yaşlı gezegende yaşanmış olanlar da belleğimizde yer eder çünkü anlatılır bize uzak bir geçmişin sisli yollarında çakan şimşeklerin insanlık üzerindeki etkileri, yıkımlar, insanları derin bir hüzne boğan kopuşlar...
Dinleriz, görürüz ve etkileniriz hiç farkında olmadan anlatılanlardan. Bir de aidiyet duygusu vardır her insanın ister istemez sahip olduğu o duygu biz henüz küçük bir çocukken…
Bir bakışı solduran, sizi duygu içdenizlerinde yaşatan, elinizden tutup dillerin ötesinde gezdiren yazarlar vardır. Öyle ki kimi kez bir rastlaşmayla çıkar karşınıza. Bilmezsiniz kimdir, nedir, neden yazmayı/ anlatmayı seçmiştir. Gelir dokunur duygu tellerinize, zamanı aşıran sözler eder. Sonra da bir tufandır sizi savurup duran. Farkında değilsinizdir nedir bu kasırga, nereden çıktı şimdi bu içli deyileniş.
William Saroyan'ın anlatı dünyasıyla…
'Yoksul İnsanlar' ve 'İnsanlık Komedisi'nin yazarı William Saroyan'ın, 100. yaşgününde açılan sergide fotoğraflar, müzikler ve metinlerle sanatçının ruh dünyasının kapıları aralanıyor...
Tophane'deki 150 yıllık Tütün Deposu'nda, dünya edebiyatının büyük isimlerinden birinin 100. yaşı kutlanıyor: "Yoksul İnsanlar"ın, "Aram Derler Adıma "nın, "İnsanlık Komedisi"nin yazarı William Saroyan'ın...
"Fresno-Bitlis-Yerevan/Neresi Gurbet Neresi Sıla?", doğumunun 100. yıldönümünü UNESCO'nun da takvimine aldığı William Saroyan'ı…