Kaldırımlarda
Adrine Dadıryan
252,00 ₺
Etiket Fiyatı: 360,00 ₺
Açıklama
Dağıtım tarihi: 26 Haziran
Aras Yayıncılık’ın “İstanbullu Ermeni Kadın Yazarlar” dizisinin üçüncü kitabı olan Kaldırımlarda [Mayterun vra], ilk yayımlanışından 71 yıl sonra yeniden okurla buluşuyor! Adrine Dadıryan’ın 1955’te İstanbul’da yayımlanan bu güçlü romanı yoksulluğun, büyümenin, kadın olmanın ve ayakta kalmaya çalışmanın hikâyesini bugüne taşıyor. Romanın merkezinde olan Sira ile şekillenen anlatı, babasının ölümünün ardından hayatın içine hızla savrulan bir çocuğun mücadele dolu büyüme yıllarını merkeze alıyor. Okumak isterken çalışmak zorunda kalan, terzihanelerle hanlar arasında sıkışan, sokakları korkuyla ama merakla yürüyen Sira… Roman boyunca Sira’nın büyümesine, hayal kırıklıklarına, dostluklarına ve özgürleşme arzusuna tanıklık ediyoruz. Bir yandan çocuklukla vedalaşırken, diğer yandan kadın olmanın ağırlığını hissetmeye başlayan Sira, İstanbul’un değişen sokaklarında kendi hikâyesini arıyor. Bu arayış, romanı dönemsel bir anlatı olmaktan çıkarıp bugünle konuşan canlı bir metne dönüştürüyor. Yetim çocuklar, hasta anneler, gündelik işçiler, çıraklar, mahalle kadınları, limanlar, vapurlar, han koridorları… Dadıryan’ın dünyasında herkesin hikâyesi birbirine değiyor. Görünmez hayatların izini süren Dadıryan, kurmacayı yüksek ve ulaşılmaz bir yerden örmekten ziyade sokağın içinden kuruyor. Son derece yalın, gösterişsiz ama derinlikli anlatımıyla sıradan insanların yaşam mücadelelerini büyük bir içtenlikle aktarıyor. Adrine Dadıryan’ın çocuk edebiyatı, tiyatro ve gazetecilik alanlarına yayılan üretkenliği düşünüldüğünde Kaldırımlarda, onun edebi gücünü en açık biçimde ortaya koyan eserlerden biri olarak öne çıkıyor. Şefkatle örülmüş anlatımı, karakterlerine yaklaşımındaki incelik ve şehir hayatını yakalama biçimiyle roman, insan ile sokak arasındaki o en sahici bağı, hiçbir abartıya kaçmadan, güçlü bir empatiyle anlatıyor; okurunu hayatın tam kalbine çağırıyor.
Arka Kapak
“Mektubunu okudular, çok güzel yazmışsın.”
Afallamış halde ona baktım.
“Evet, korkma. Güzel yazılmış. Eğer daha önce bilseydim…”
Alis odanın diğer köşesinde gülümsüyordu. Abisi bana iyi davrandığında onun da iyi davrandığını tecrübe etmiştim. “Hangi mektuptan bahsediyorsun?” dedim bir şey anlamamış gibi yaparak.
“Hangi mektup olacak? Patrik Hazretleri’ne yazdığın mektup…” dedi o da şaşırmış bir halde.
Gözlerim parlamaya başladı.
“Daha önce niye söylemedin?” dedi, “Senin yerine oğlanın birini göndermişler.”
“Ne? Oğlan mı?” dedim üzüntüyle.
“Evet! Bir oğlanın ileride milletine daha faydalı olacağını düşünüyorlar.”
Öylesine üzülmüştüm ki tek kelime etmedim.
“Ama tekrar ediyorum, bir kız için en iyisi dikiş nakıştır. Gerçekçi olmak lazım, ne yapalım…” diye ekledi kuzenim Vartan sakin bir üslupla.
“Yani bir kız eğitim görmesin, gelişmesin mi? Yüreğimden kopan, ruhumun dile geldiği, güzel yazılmış bir mektubun karşılığı bu mu olacaktı?”
Yazar Hakkında
Adrine Dadıryan
1913 yılında Çorum’da, üç çocuklu bir ailenin ferdi olarak dünyaya gelen Adrine Dadıryan; Vahe ve Püzant’ın kardeşiydi. Babasının ikinci evliliğinden iki kardeşi daha oldu; Vahakn ve Meline. Eğitimini İstanbul’da Dadyan, Aramyan-Uncuyan ve Notre Dame de Sion okullarında tamamladı. Ermenice edebiyatın öncü kadın yazarlarından Zabel Asadur’un Ermenice derslerine katılarak edebi altyapısını güçlendirdi. Yükseköğrenim için 1943’te Almanya ve Viyana’ya gitti. Yazın hayatına erken yaşta adım atan Dadıryan’ın ilk yazısı “Bduyd mı kroçıs Minein hed” [Kız Kardeşim Mine ile Bir Yolculuk], 1927’de Zartonk (Uyanış) yıllığında yayımlandı. 1937’de Nor lur (Yeni Haber) gazetesinde Hayrı [Baba] adlı romanı tefrika edildi. Savaşın yıkımına doğrudan tanıklık etmesi, yazarın düşünce dünyasında büyük bir kırılmaya yol açtı. Dönüşünün ardından 1945’te gözlemlerini Jamanak (Zaman) gazetesinde “Martgayin tsutsahantes” [İnsanlık Gösterisi] başlığıyla tefrika etti. Savaşın ruhunda bıraktığı derin etkiyi daha sonraki yıllarda da çeşitli vesilelerle dile getirdi; bu izlenimlerini Keheni campun vra [Cehennem Yolunda, İstanbul: Marmara, 1966] adlı tarihi romanında da kaleme aldı. Yayıncılık ve eğitim alanında da aktif rol oynayan Dadıryan, 1946’da Pakarat Tevyan ve Armenuhi Özer ile Bardez (Bahçe) adlı çocuk dergisini çıkardı. Bunun yanı sıra, Kulis dergisi gibi dönemin pek çok süreli yayınında yazıları yayımlandı. Edebi üretkenliğini 1946-1957 yılları arasında yayımladığı onu aşkın tiyatro ve öykü kitabıyla taçlandıran yazar, 1955’te Mayterun vra [Kaldırımlarda, İstanbul: Varol Matbaası] adlı romanını kaleme aldı. Aynı yıl, “Harti şüğer hosankin vra” [Akıntıda Saman Taneleri] adlı oyunuyla Mısır’da düzenlenen yarışmada ödül kazandı. 1968’de Mart mı yev aşkhar mı [Bir İnsan ve Bir Dünya] adlı şiir kitabı Baykar Matbaası’nda basıldı. 1969’da Fransa’ya yerleşti. Fransa, yazarın edebi ve düşünsel olgunluğunu pekiştirdi. Son olarak 1995’te Gyankin meçen im yev urişneru gyankı (huşer) [Hayatın İçinden: Benim ve Diğerlerinin Yaşamı (Hatırat)] adlı hatıratı Jamanak Yayınları tarafından yayımlandı. Eserlerinde toplumsal gerçekçi bir çizgi benimsedi; yapmacıklıktan uzak, sade ve doğal bir üslup tercih etti. 2002 yılında Nice’te hayatını kaybetti.
